Praktijkmanagement

Grote toename grensoverschrijdend gedrag in dierenartsenpraktijken

In 2023 ervoer 70 procent van de veterinaire professionals één of meerdere vormen van grensoverschrijdend gedrag. Dat is ruim twee keer zoveel als in een eerdere peiling in 2007 en bijna zeven keer zoveel als de gemiddelde beroepsbevolking. Dat meldt St. Anna Advies, communicatieadvies- en trainingsbureau voor de veterinaire sector.

St. Anna Advies ontvangt regelmatig signalen van grensoverschrijdend gedrag in dierenartsenpraktijken. Om te bepalen in welke mate diergeneeskundige professionals in 2023 grensoverschrijdend gedrag – te weten agressie/intimidatie, pesten, seksueel ongewenst gedrag en discriminatie – hebben ervaren op de werkvloer, verspreidde het bureau eind december vorig jaar een online enquête onder alle dierenartsenpraktijken van Nederland. Daarnaast werd de enquête verspreid via social media en via nieuwsbrieven van diergeneeskundige organisaties. In de oproep is expliciet benoemd om ook te reageren als men géén grensoverschrijdend gedrag in 2023 heeft ervaren, om een zo compleet mogelijk beeld te kunnen krijgen van de huidige situatie. In totaal werden 632 enquêtes geanalyseerd.

60 procent ervaart fysiek of verbaal geweld

Uit de enquête blijkt dat 70 procent van alle medewerkers grensoverschrijdend gedrag ervaart. Specifiek ervaart 60 procent fysiek of verbaal geweld zoals agressie of intimidatie, 36 procent pestgedrag, 6 procent seksueel ongewenst gedrag en 15 procent discriminatie.
Vergelijking met CBS-onderzoek laat zien dat diergeneeskundige professionals op de werkvloer meer grensoverschrijdend gedrag ervaren dan de gemiddelde beroepsbevolking (respectievelijk 11 procent, 5 procent, 4 procent, 10 procent) en meer agressie en pesten dan artsen (respectievelijk 27 procent en 5 procent) en vakspecialisten gezondheidszorg, onder wie verpleegkundigen en apothekersassistenten (respectievelijk 23 procent en 5 procent).
Uit een vergelijking tussen de 222 deelnemende dierenartsen en 342 deelnemende paraveterinair-dierenartsassistenten blijkt dat deze laatste groep significant vaker te maken heeft gehad met agressie in 2023 dan dierenartsen (65 procent vs. 54 procent). Gepest worden is vergelijkbaar (respectievelijk 38 procent en 35 procent), net als seksueel ongewenst gedrag (beiden 6 procent) en discriminatie (beiden 15 procent).

Vergelijking naar type praktijk

Op basis van de door St. Anna Advies verzamelde data lijkt er geen significant verschil te zijn tussen de totaal ervaren mate van grensoverschrijdend gedrag bij ketenpraktijken, die momenteel onder vuur liggen, en zelfstandige praktijken (respectievelijk 69 procent en 71 procent). Er lijkt wel verschil te zijn naar diersoort waarmee men werkt. Medewerkers van paardenklinieken ervaren meer grensoverschrijdend gedrag dan medewerkers van praktijken die gespecialiseerd zijn in gezelschapsdieren of landbouwhuisdieren (respectievelijk 77 procent, 70 procent en 63 procent), alhoewel daar door de grote hoeveelheid reacties vanuit de gezelschapsdierenkliniek geen directe conclusies aan verbonden kunnen worden.

Belangrijke taak voor werkgevers

Meer onderzoek is nodig om te verklaren waarom grensoverschrijdend gedrag binnen dierenartsenpraktijken meer voorkomt dan bij andere, soms vergelijkbare beroepen, aldus St. Anna Advies. Mogelijk heeft dit te maken met deels de gestegen tarieven van de diergeneeskunde en dat steeds meer diereigenaren grote problemen ondervinden in het betalen van de rekening wanneer hun geliefde huisdier acute zorg nodig heeft.
Mogelijk is ook de organisatiestructuur van een gemiddelde dierenartsenpraktijk een risicofactor, waarbij werken in teamverband met een hiërarchische dimensie, en een gebrek aan methodes voor conflicthantering belangrijke elementen zijn die nader onderzocht zouden kunnen worden.
St. Anna Advies concludeert onder andere dat veterinaire werkgevers een belangrijke taak hebben in het beperken van de psychosociale arbeidsbelasting als het gaat om grensoverschrijdend gedrag in de dierenartsenpraktijk. Zij moeten zich niet alleen richten op de communicatie met klanten, maar zeker ook binnen het eigen team signalen van grensoverschrijdend gedrag serieus nemen.

Het volledige onderzoeksrapport is te downloaden via de website van St. Anna Advies, anna-advies.nl.

Foto: Pexels/RDNE Stock project