Antibioticagebruik dieren verder omlaag, maar zorgen bij kalveren
Het gebruik van veterinaire antibiotica in Nederland is sinds 2009 met ruim 75% gedaald. Dat meldt demissionair minister Femke Wiersma (LVVN) in een Kamerbrief over antibioticagebruik en antimicrobiële resistentie (AMR) bij dieren. Verdere daling wordt lastiger, waardoor het beleid zich blijft richten op sectoren en bedrijven met relatief hoog gebruik.
Bij vleeskuikens en vleeskonijnen nam het gebruik verder af. Melkvee en overige runderen blijven op een laag en stabiel niveau. Vleeskalveren vormen een uitzondering: het gebruik blijft hoog en het aantal hooggebruikers is toegenomen. Ook bij kalkoenen is een duidelijke stijging zichtbaar. Het gebruik bij varkens is licht gestegen, maar blijft laag. Voor eenden is het gebruik voor het eerst gemeten en dit bleek minimaal.
Het gebruik van voor de mens kritische antibiotica blijft laag en stabiel; colistinegebruik daalt verder. In vrijwel alle sectoren nam het aantal structurele hooggebruikers af, behalve in de kalversector. De minister gaat hierover in overleg met de sector en ondersteunt onderzoek naar een gezondere kalverketen.
Vanaf 2026 geldt voor speenbiggen een aangescherpte benchmark met een lagere actiewaarde, die gefaseerd wordt ingevoerd.
De Nethmap-MARAN-cijfers laten zien dat het resistentieniveau van E. coli in de meeste sectoren stabiel is. Bij vleeskuikens zet een dalende trend door. Resistentie tegen extended-spectrum cefalosporines neemt toe bij melkvee en blijft hoog bij vleeskalveren. Fluorochinolonresistentie bij Campylobacter blijft hoog bij mens en pluimvee. Colistineresistentie is laag. Eind 2024 werd eenmalig CPE aangetroffen bij landbouwhuisdieren.
Daarnaast loopt onderzoek naar ionofore coccidiostatica in de pluimveehouderij, vanwege een mogelijke relatie met antibioticaresistentie. Dit onderzoek loopt tot 2027.
Het Nationaal Actieplan AMR (2024–2030) zet in op een One Health-aanpak, met aandacht voor monitoring, richtlijnen en verantwoord antibioticagebruik in de diergeneeskunde.
Bron: KNMvD
