Uit recent onderzoek van RIVM, de Gezondheidsdienst voor Dieren, het Erasmus MC en Wageningen Bioveterinary Research blijkt dat varkensgriepvirussen de afgelopen jaren wel zijn veranderd, maar zich niet hebben vermengd met griepvirussen van mensen of vogels. Doorlopende monitoring blijft belangrijk om risico’s voor mens en dier tijdig te signaleren.
Tussen 2022 en 2025 onderzochten de instellingen welke griepvirussen voorkwamen op Nederlandse varkensbedrijven en hoe deze zich ontwikkelden. Omdat varkens besmet kunnen raken met meerdere griepvirussen tegelijk, bestaat in theorie de kans op het ontstaan van nieuwe virusvarianten. Die kans is klein, maar de mogelijke impact groot, wat voortdurende surveillance noodzakelijk maakt.
Met hulp van dierenartsen verzamelde de GD neusslijm en speeksel van varkens. Van juli 2023 tot september 2025 werden 2.237 monsters getest, waarvan 484 positief waren voor griepvirus. Van 251 virussen is het erfelijk materiaal verder geanalyseerd en gedeeld via een gezamenlijk databestand.
Die analyses laten zien dat genetische uitwisseling tussen varkensgriepvirussen plaatsvindt en dat sommige virussen overeenkomsten vertonen met menselijke griepvirussen. Dit wijst op overdracht van mens naar varken. Nieuwe mengvormen van varkens-, mensen- en vogelgriep zijn echter niet aangetroffen.
Daarnaast is vastgesteld dat antivirale middelen die bij mensen met ernstige griep worden gebruikt, ook effectief zijn tegen de onderzochte varkensgriepvirussen. De resultaten helpen bij het verbeteren van vaccins voor varkens en bij de voorbereiding op mogelijke pandemieën. De gegevens worden gedeeld met de Wereldgezondheidsorganisatie en vergeleken met informatie uit andere Europese landen.
