Vaccinatie van leghennen tegen hoogpathogene vogelgriep beperkt virusverspreiding, sterfte en de kans op uitbraken. Dat blijkt uit een meerjarige praktijkstudie van Wageningen University & Research, Royal GD en Utrecht University naar twee HVT-gebaseerde H5-vaccins.
In het onderzoek kregen koppels leghennen VAXXITEK HVT+IBD+H5 of Vectormune AI toegediend. De dieren werden ruim 85 weken gevolgd, vrijwel de volledige productieperiode. Het onderzoek werd uitgevoerd in opdracht van het ministerie van LVVN en mede gefinancierd door de pluimveesector via AVINED.
Uit transmissieproeven bleek dat een niet-gevaccineerde volwassen leghen gemiddeld meer dan zes andere kippen kan besmetten. Bij gevaccineerde dieren verliep de verspreiding duidelijk trager. Vooral koppels met hoge en gelijkmatige antistofniveaus lieten minder virusoverdracht zien.
Volgens projectleider Kim Bouwman daalt de kans op een uitbraak na virusintroductie door vaccinatie sterk: van ongeveer 96 procent zonder vaccinatie naar 10 tot 30 procent bij gevaccineerde koppels, afhankelijk van de vaccinatiestrategie en eventuele booster. Ook de omvang van uitbraken wordt kleiner.
De vaccinatie bleek veilig. Er werden geen zichtbare bijwerkingen gezien, de gezondheid bleef stabiel, de sterfte lag binnen normale waarden en de eiproductie bleef op peil.
Wel blijft monitoring noodzakelijk. Omdat vaccinatie ziekteverschijnselen en sterfte vermindert, kunnen infecties minder snel opvallen. Met een goed surveillancesysteem kan meer dan 93 procent van de uitbraken tijdig worden opgespoord.
Ook voedselveiligheid lijkt nauwelijks een risico te vormen. Slechts incidenteel werden PCR-positieve monsters gevonden op eierschalen of in weefsel, zonder dat infectieus virus werd aangetoond.
De onderzoekers zien vaccinatie daarom als een waardevolle aanvulling op bestaande bioveiligheidsmaatregelen en gerichte monitoring om vogelgriep duurzamer te beheersen.
